• aktualności
  • skamieniałości
  • nasze siedliska
    • pomoc
    • GEF/SGP
  • muzeum
    • rozbudowa
  • historia
  • przyroda
    • rezerwat jalinka
    • szlakiem drzew
  • galeria
    • sakralne
    • lato
    • jesień
    • zima
  • autorzy
home      

Drzewa Skamieniałe

Wielką osobliwością geologiczną Siedlisk jest występowanie bardzo licznych i nierzadko okazałych fragmentów skamieniałych

drzew. Już przed pięcioma wiekami Jan Długosz w swoich słynnych "Rocznikach", w rozdziale o rzeczach osobliwych w Polsce zapisał: "...w lasach, na polach i borach miasteczka Potylicz i wsi Hrebenne i Prusie, sosnowe drzewa mają taką naturę i tę właściwość, że jeżeli ich część, choćby gałęzi lub inny kawał, odcięta zostanie lub odłamana, lub jeżeli nawet całe drzewo zostanie ścięte, przemienia się i przekształca po kilku latach w krzemień." Długosz mylił się, co do czasu powstawania skamieniałości, ale miał całkowitą rację uznając je za wielką osobliwość naszej ziemi.

Fragmenty skamieniałego drzewa gatunku Taxodioxylon taxodii z przed ok. 18 mln lat, których materia organiczna została zastąpiona nieorganiczną, czyli światła komórek, oraz ściany komórkowe zostały wysycane substancją krzemionkową. Przyczynił się do tego proces krzemienienia, będący zjawiskiem rzadkim, a zachodzącym jedynie przy bardzo specyficznym zestawieniu czynników, w odpowiednim czasie, i dla określonego

materiału. Mineralizacja trzeciorzędowego drewna odbywała się w środowisku wodnym, możliwa była zaś, dzięki zahamowaniu procesów rozkładu biologicznego. Powalone pnie przykryte przez nagromadzone osady, znalazły się w warunkach ograniczenia dostępności tlenu, wraz z wysoką zawartością materii organicznej otoczenia. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym zachowaniu drzew iglastych w stanie kopalnym, jest zawarta w ich drewnie, konserwująca żywica. Pozwala ona na odpowiednio długie pozostawanie szczątków w środowisku mineralizacji.

eksponat muzealny

Korzystna budowa struktury drewna drzew iglastych w postaci ligniny, która rozkłada się na nierozpuszczalne w wodzie produkty. źródłem substancji krzemionkowej, niezbędnej do powstania skamieniałości, był proces rozkładu skał, przebiegający w warunkach gorącego, wilgotnego klimatu. Skamieniałe pnie rzadko znajdowane są na pierwotnym swoim złożu. Najczęściej spotyka się drobne kawałki drewna, rozrzucone w powierzchniowych osadach czwartorzędowych, co jest skutkiem zniszczenia macierzystego dla nich poziomu trzeciorzędu. Skamieniałe drewno było dodatkowo poddane niszczącym wpływom wietrzenia i erozji. Procesy te,

przyczyniały się do jego przemieszczania, oraz fragmentacji. Niektóre z okazów posiadają na powierzchni naskorupienia o charakterze polewy pustynnej, co wskazujące na okresowe oddziaływanie klimatu suchego na skamieniałości.

eksponat muzealny

W drewnie często występują strefy zniekształcone i sprasowane, powstałe wskutek, oddziaływania ciężaru w czasie ich formowania. Niejednolita barwa okazów, jest wynikiem mineralizacji krzemionkowej w różnych odmianach, uwarunkowanej uzupełniającym udziałem innych minerałów. Współczesnym odpowiednikiem gatunku T. taxodii jest drewno cypryśnika błotnego.

Powyższy tekst powstał na podstawie naukowych opracowań zwišzanych z tematykš drzew skamieniałych. Autorzy strony przedstawili usystematyzowanš wiedzę na temat skamieniałości i ich pochodzenia. Merytoryczne ustalenia zostały zaczerpnięte:

  • Bolesław Brzyski, "W sprawie skamieniałych drzew na Roztoczu".
  • Wiesław Heflik, "Badania skamieniałych pni drzewnych z Roztocza".
  • Marzena Kłusek, "Mioceńskie drewno z Roztocza (Polska południowo-wschodnia)".

2
2
2
2
2

 
Developed by Tomasz & Łukasz Łuszczyńscy
kontakt